Blue Monday. Feit, fabel of kans voor vitaliteit op de werkvloer?

Elke derde maandag van januari duikt hij weer op: Blue Monday, zogenaamd de meest deprimerende dag van het jaar. Social media staan vol sombere berichten, bedrijven haken in met goedbedoelde acties en medewerkers herkennen het gevoel van vermoeidheid, weinig energie en een gebrek aan motivatie.

Maar wat is Blue Monday eigenlijk? En belangrijker nog: wat kun je er als organisatie mee?

Waar komt Blue Monday vandaan?
Blue Monday werd begin jaren 2000 geïntroduceerd als marketingconcept. Er zou een formule bestaan die rekening hield met factoren als:
- weinig daglicht
- koude en natte winterdagen
- goede voornemens die sneuvelen
- een volle werkagenda na de feestdagen,
- het ontbreken van concrete momenten om naar uit te kijken

Wetenschappelijk klopt deze formule niet. Er is geen bewijs dat één specifieke dag de meest sombere van het jaar is. Dat maakt Blue Monday als fenomeen niet ‘waar’, maar het maakt het gevoel dat veel mensen ervaren wel herkenbaar.

Waarom herkennen zoveel mensen zich in Blue Monday?
Hoewel Blue Monday geen wetenschappelijk feit is, sluiten de onderliggende omstandigheden wel aan bij de realiteit van veel werkenden
- In januari ervaren mensen vaker energieverlies
- Minder daglicht heeft aantoonbaar effect op stemming en concentratie.
- De overgang van vakantie naar volle werkweken vraagt aanpassing
- Goede voornemens rondom bewegen, slaap of voeding blijken lastig vol te houden

Onderzoek laat zien dat medewerkers in de winter gemiddeld minder bewegen, slechter slapen en meer stress ervaren. Dat vertaalt zich niet direct in ziekteverzuim, maar wel in lagere betrokkenheid en productiviteit.

Blue Monday als gemiste kans
Veel organisaties doen “iets leuks” op Blue Monday. Een traktatie, een vrolijke poster of een losse actie. Dat is sympathiek, maar vaak ook oppervlakkig en tijdelijk.

Juist op Blue Monday kan je als werkgever helpen met:
- erkenning dat niet iedereen op volle kracht draait
- autonomie om eigen energie te managen
- praktische handvatten voor langere termijn

Effectieve interventies
- korte check-ins in teams
- ruimte voor reflectie
- beweging integreren in de werkdag

Emoties zichtbaar maken
Een belangrijk onderdeel van duurzame vitaliteit is emotioneel bewustzijn. Wanneer medewerkers hun stemming leren herkennen en delen, ontstaat:
- meer begrip binnen teams
- minder onderlinge ruis
- een veiligere werksfeer.

Tools zoals de Mood Wall helpen hierbij. Niet door emoties te labelen als goed of fout, maar door ze zichtbaar en bespreekbaar te maken. Zeker in perioden waarin energie lager is, werkt dit normaliserend.

Beweging als vast onderdeel
Beweging is een van de meest bewezen manieren om somberheid en stress te verminderen. Niet intensief of prestatiegericht, maar laagdrempelig en haalbaar:
- een korte (lunch)wandeling
- even buitenlucht
- samen in plaats van alleen

Blue Monday gebruiken als interessant meetmoment
In plaats van Blue Monday te zien als “de meest sombere dag”, kun je het ook benaderen als een meetmoment:
- Hoe zitten medewerkers erbij na de jaarwisseling?
- Wat hebben zij nodig om het jaar goed te starten?
- Waar liggen kansen om vitaliteit structureler aan te pakken?

Tip: maak een vragenlijst en zet deze klaar om te versturen tijdens Blue Monday!